Hasan Meral

Aklıma Gelmişken

Page 2 of 7

Darwin Ekonomisi

Modern ekonominin kurucusu kimdir? Adam Smith mi yoksa Charles Darwin mi? Bu soru ilk anda kulağa mantıklı gelmeyebilir sonuçta Darwin bir ekonomist bile değildi. Ancak Darwin Ekonomisi kitabının yazarı Robert Frank‘a göre bu genel kabul önümüzdeki yıllarda değişebilir.  Zira Frank, Darwin’in rekabet teorisinin bugünün ekonomik gerçekliğini anlama konusunda Smith’in teorisinden çok daha başarılı olduğunu iddia ediyor.

Kitapta klasik ekonominin Görünmez El’inin neden mümkün olamayacağı en basit haliyle tavus kuşu örneği üzerinden incelenmiş. Doğada daha parlak ve büyük tüylere sahip olan erkek tavus kuşlarının dişilerle çiftleşme şansının daha yüksek olması, tavus kuşlarının tüylerinin gittikçe uzamasına neden olmakta. Aslında bu durum tavus kuşları için negatif bir sonuç, çünkü daha uzun tüyler, onları daha açık bir hedef haline getirmenin yanında bir saldırı anında kaçmalarını da zorlaştırıyor. Frank’a göre çağımızın hastalığı olan tüketim çılgınlığı da uzun vadede hepimizi tavus kuşlarına çeviriyor. Rakibimiz 1.000 TL’lik takım elbise aldığında biz 2.000 TL’lik alırsak, bir sonraki hamle onun 3.000 TL’lik takım elbise alması oluyor. Ekonomi ve sosyoloji alanlarına kafa yoran herkesin okuması gereken bir kitap.

Devamını oku

Kıtlık

Param olsa zamanım olmuyor, zamanım olsa param… Bambaşka durumlar gibi görünse de bu iki problemin de birleştiği bir nokta var; kıtlık. İhtiyaç duyduğumuzun çok daha azına sahip olmak, bakış açımızın çok dar bir tünele hapsolmasına neden olur. Eğer çok yoğun çalışıyorsanız, aileniz ile yaz tatili planı yapmakta zorlanır, sadece gün içinde bitirmeniz gereken işleri düşünürsünüz. Ya da çok sınırlı bir gelirle geçiniyorsanız, emeklilik birikimlerinizi değil ay sonundaki faturaları düşünürsünüz.

İki davranışsal ekonomist Sendhil Mullainathan ve Eldar Shafir bu kitaplarında, ihtiyaç duyulandan daha aza sahip olmanın bizi nasıl yanlış yollara yönlendirdiğini ve kıtlık etkisi ile nasıl başa çıkmak için neler yapabileceğimizi anlatıyor. Kitapta para yönetiminden, sosyal ilişkilere kadar bir çok alanda yoksulluğun psikolojik sonuçları, gerçek hayattan anektodlarla inceleniyor.  Oldukça spesifik bir alana odaklanmış, derinlikli ve etkileyici bir kitap, davranışsal ekonomi alanına ilgi duyan herkesin okumasını tavsiye ederim.

Devamını oku

Karar Fabrikası

Davranış bilimleri bize insana dair oldukça değerli iç görüler sunuyor; hata eğilimlerimiz, düşünce kısayollarımız ve alışkanlıklarımız… Pek çoğunun psikolojik bir açıklaması var. Hal böyle olunca davranış bilimlerine olan ilgi gün geçtikçe artıyor, özellikle de pazarlamacılar tarafından.

Kendisi de eski bir pazarlama profesyoneli olan Richard Shotton, davranışsal ekonomi ve sosyal psikolojinin en ünlü teorilerinin pazarlama dünyasında nasıl kullanabileceğini Karar Fabrikası isimli kitabında toparlamış. Satın Alma Davranışlarını Etkileyen 25 Düşünce Hatası alt başlığında sunulan kitap, bir çok bilimsel teoriyi iş dünyasından örneklerle açıklamış ve böylece ortaya kolay okunabilen ama aynı zamanda da öğretici bir kitap ortaya çıkmış. Davranışsal ekonomi alanında önerdiğim tüm kitapları okuduysanız bu kitapta sizin için yeni bir teori olmayabilir ancak bu teorilerin gerçek hayatta nasıl yansıma bulduğunu görmek konuya dair kavrayışınızı geliştirecektir.

Devamını oku

Switch / Değiştir

Hem değişmek hem de değiştirmek neden bu kadar zor hiç düşündünüz mü? Uzun zamandır zamandır daha sağlıklı beslenmeniz gerektiğini düşünüyor ama bir türlü beslenme düzenizi değiştiremiyor olabilirsiniz. Ya da eşiniz onu defalarca uyardığınız halde sizi rahatsız eden o davranışı yapmayı sürdürüyor olabilir. Peki, kendimizi ve diğerlerini değiştirmenin daha kolay bir yolu var mı?

Anların Gücü, Doğru Karar, İşte Bu Fikir Tutar gibi uluslararası çok satan kitapların yazarları olan iki kardeş Chip Heath ve Dan Heath, bu kitaplarında herhangi bir değişim sürecini etkili bir şekilde nasıl tasarlayabileceğimizi ve hayata geçirebileceğimizi üç ana başlıkta açıklıyorlar; Biniciyi Yönlendirin, Fil’i Motive Edin ve Yol’u Şekillendirin. Değişimi gerçekleştirmek için takip edilmesi gereken üç adım bunlar mıdır bilinmez, ancak değişim sürecini sistematik olarak ele almak değişimi mümkün kılan motivasyonları anlamayı oldukça kolaylaştırıyor. Evde, işte, sosyal hayatınızda değiştirmek istediğiniz şeyler varsa ve bir süredir başaramadıysanız, bu kitap size yardımcı olabilir.

Devamını oku

Fiyatlandırma Sırları

100 TL değil sadece 99,90 TL. Tam sayıları sonu 90 ile biten küsuratlara dönüştürmek, herkes tarafından bilinen son derece banal bir fiyatlandırma hilesi, garip olansa hala işe yarıyor olması. Aslında fiyatlandırma stratejisi bundan çok daha fazlasını içeriyor, tuzak etkisi, yıl boyu devam eden indirimler, çıpalama… Tüm bu stratejilerin temel amacı ise size o ürünün makul fiyatlı olduğunu düşündürtmek.

William Poundstone, Fiyatlamanın Sırları isimli kitabında büyük şirketlerin tüketicileri ikna etmek için kullandıkları fiyatlandırma stratejilerini detaylı şekilde anlatmış. Kitap, şirketlerin bu stratejileri uygularken temel aldıkları davranışsal ekonomi ve sosyal psikoloji teorilerinden bir buket de sunuyor. Pazarlama alanında çalışan bir profesyonel olarak keyifle okuduğum bir kitap oldu.

Devamını oku

Bana Yalan Söylediler

Herkese yalan söyleyebilirsiniz ancak akıllı telefonunuza asla! Çevrenizin sizi nasıl tanıdığı, arkadaşlarınıza ne anlattığınız, anketleri ne şekilde yanıtladığınız bir tarafa dursun, her geçen gün sizi daha iyi tanıyan birisi var; büyük veri. İnternette bıraktığımız her iz bizim hakkımızda bir şey söylüyor ve daha da önemlisi asla yalan söylemiyor.

Veri bilimcisi Seth Stephens-Davidowitz bu durumu “Bugün artık insanların söyledikleriyle yetinmek zorunda değiliz.” diye açıklıyor. Davidowitz kitabında Donald Trump’ın ABD Başkanı olarak seçilmesinden, hangi oyuncuların NBA’e gideceğine kadar birçok konu hakkında, insanların yanıldığı ancak verilerin yanılmadığı örnekleri bizlerle paylaşıyor. Kitap ekonomiden siyasete, spordan cinselliğe kadar birçok başlıkta topluma dair şaşırtıcı istatistiklere yer veriyor. Bana Yalan Söylediler, değerli içgörülerin olduğu, okuması oldukça keyifli bir kitap.

Devamını oku

Hatalar Psikolojisi

Hepimiz hata yaparız, ve dahası çoğu zaman hata yaptığımızı kabullenmekte zorlanırız. Evde, işte, sosyal hayatta “Hatalıydım, özür dilerim.” demek genellikle en son tercihimiz olur. Özellikle de yaptığımız hatanın duygusal veya finansal sonuçları büyük ise. Bazen de hatalı olduğumuzu kabul etmemek için kanıtlar geliştirir, kendi yarattığımız doğruların fanatiği haline geliriz.

Dünyanın en önemli sosyal psikologlarından olan Carol Tavris ve Elliot Aronson Hatalar Psikolojisi isimli kitaplarında, neden yaptığımız hataları kabul etmekte bu kadar zorlandığımızı ve kendimizi haklı çıkartmak için hangi yollara başvurduğumuzu oldukça eğlenceli bir şekilde anlatmış. Gerçekten zihin açıcısı ve kişisel farkındalığı artırıcı bir kitap olan Hatalar Psikolojisi, çok sayıda sosyal psikoloji teorisi gerçek hayattan örneklerle ustaca hikayeleştirmeyi başarmış.

Devamını oku

Factfulness

Dünyanın son derece adaletsiz bir yer olduğuna hiç şüphe yok. Sınırlı bir azınlık refah içinde yaşarken, milyarlarca insan temiz suya erişim, modern sağlık hizmetleri, eğitim gibi en temel insan haklarından mahrum halde yaşıyor. Bu durum da dünyanın geleceği konusunda çoğumuzun pesimist olmasına neden oluyor.

Factfulness kitabının yazarı Hans Rosling, dünyadaki sosyoekonomik adaletsizlikleri kabul etmekle beraber, bu tespitlerin çoğu zaman kulaktan dolma ve abartılı olduğunu savunuyor. Rosling, bu savı desteklemek için dünyanın birçok ülkesindeki profesyonellerle dünyanın sosyo-ekonomik durumu üzerine anketler yapmış ve insanların mevcut koşulları olduğundan daha kötü görme eğiliminde olduklarını ortaya koymuş.

Devamını oku

Bahse Var Mısın?

Kendimizi kimi zaman şanslı kimi zaman da şanssız hissetsek de yaşadıklarımız çoğu aslında olasılıklardan ibaret. Doğru kararlar her zaman iyi sonuçlar getirmediği gibi yanlış kararlar da her zaman kötü sonuçlanmıyor. Eski bir profesyonel poker oyuncusu olan Annie Duke kitabında hayatın bir satranç değil poker olduğunu savunuyor.

Bilişsel psikoloji alanında doktora yaparken eğitimine ara verip poker oynamaya başlayan ve 20 yılın sonunda Dünya Poker Şampiyonu olan Duke, profesyonel ve kişisel hayatımızda nasıl daha iyi kararlar verebiliriz sorusuna odaklanmış. Duke, hayatta her zaman kontrol edemeyeceğimiz unsurlar olacağını ve bu durum karşısındaki en iyi stratejinin “emin değilim” yaklaşımı olduğunu, spordan iş dünyasına kadar bir çok alandaki örnekle açıklamış. Şansın ve olasılıkların hayatımız üzerindeki etkisi sizin de kafanızı kurcalıyorsa, okumanıza ve üzerinde düşünmenize değecek bir kitap.

Devamını oku

Sazan Avı

Adam Smith’in görünmez eli, aradan geçen 250 yıla rağmen klasik ekonomi taraftarları için sarsılmaz bir inanış olmaya devam ediyor, son yirmi yılda finansal piyasalarda yaşanan yüzlerce skandal bile bu inanışı zayıflatmadı. Oysa insanın olduğu her alanda olduğu gibi piyasalarda da mükemmel bir düzenden söz etmek mümkün değil.

George Akerlof ve Robert Shiller bu kitaplarında piyasaların insanlar için refah dağıttığı gibi önemli zararlar da verdiğini anlatıyor. Ve dahası piyasaların tüketicileri bilinçli ve sistematik bir şekilde nasıl kandırdıklarını açıklıyor. Kitapta reklamlardan politikaya, otomobillerden gıdaya kadar hayatın bir çok alanından gerçek örnekler verilmiş. Kurumsal şirketlerinin daha fazla kar etmek adına yaptığı, birbirinden farklı manipülasyonun farkında olmak isteyen her tüketicinin okuması gereken bir kitap.

Devamını oku

« Older posts Newer posts »

© 2021 Hasan Meral

Theme by Anders NorenUp ↑